toklu (ibrahim) dede mescidi, bir önceki postun konuğu atik mustafa paşa camisinin (“camiinin” mi demeliydim acep?) kuzeybatısında. asıl tekla kilisesinin bu olduğu iddiaları var. aslında isim yakınlığı (tekla-toklu) dikkate alınınca bu iddia akla yatkın geliyor. osmanlı yeni topraklar fethettikçe, hristiyan inanışına göre ulu/azizlere ait olduğu düşünülen mezarların/mekânların zamanla müslümanlar tarafından da kutsal kabul edildiği bilinen bir şey. (bu konuda ömer lütfi barkan’ın “osmanlı imparatorluğunda kolonizatör türk dervişleri” makalesine şuradan bakılabilir.) salt isim benzerliğinden yola çıkarak böyle kesin bir ilişki kurmak doğru değil elbet. peki eğer toklu dede mescidi tekla kilisesi ise atik mustafa paşa cami hangi kiliseydi-önceki postta öyle yazmıştım çünkü. onun da “peter ve mark kilisesi” olduğu iddia edilmiş uzun zaman.
(byzantium1200’e göre) 12. yüzyılda inşa edilen kilisenin 14. yüzyılda da duvar bezemeleri yapılmış. osmanlı döneminde mescide çevrilmiş ve 1929’da büyük bir kısmı tahrip olmuş.
bugün yalnızca fotoğrafta görülen güney duvarı kısmen ayakta:
1936'ya ait aşağıdaki fotoda duvar bezemeleri seçilebiliyor:
aşağıda apsisin, biri 1905'te gertrude bell tarafından çekilmiş, diğerini de şu adreste bulduğum, 1923'e ait iki fotoğrafı var. arada kaç fark var sayamadım:
0 yorum:
Yorum Gönder