mühtedi camiler-3. atik mustafa paşa (ya da hazreti cabir) cami

burası, henüz yakından görme fırsatımın olmadığı camilerden biri. o yüzden fazla atıp-tutmak istemem.

eyüp-ayvansaray'daki yapının orijinal ismi kesin olarak bilinmiyor. başta semavi eyice gelmek üzere, kimi araştırmacılar hagia tekla olduğunu iddia ediyorlar. bir başka görüş ise asıl hagia tekla’nın, buranın yakınındaki “toklu dede mescidi” olduğu.

hagia tekla kilisesi’nin bizans imparatorlarından theophilos’un (829-842) kızı thekla tarafından, adaşı azize tekla adına, 9. yüzyılda yaptırıldığı biliniyor.

kilisenin kubbesi 1509 yılındaki bir depremde hasar görünce, dönemin vezirlerinden koca mustafa paşa tarafından tamir ettirilerek kilise camiye çevrilir (koca mustafa paşa ayrıca bugün koca mustafa paşa olarak bilinen semtteki hagios andreas en krisei kilisesini de camiye çevirtmiştir).

bir sonraki badire 1729’dadır. balat ve ayvansaray civarındaki büyük yangında hasar gören yapı yeniden tamir ettirilir.

1894’teki istanbul depreminde minaresi hasar görür ve ancak 1906’da tekrar ibadete açılır.

son olarak 1922’de bir restorasyondan geçirilir.

bunca yıkım ve restorasyondan sonra, haliyle yapının orijinal hali epey değişmiş. aşağıda kilise olduğu zamana dair bir çizim denemesi var.


caminin içindeki türbenin, bizans kuşatması sırasında hz. eyüple beraber şehit düşen hz cabir’e ait olduğu iddia edilir. bu nedenle caminin bir başka ismi hazreti cabir cami’dir.